Standardy Małoletnich

Wrzesień 2026 r.

Standardy ochrony małoletnich

w Centrum Kształcenia Józefosław Katarzyna Kozerska-Nowak

Nota o prawach autorskich do Standardów Ochrony Małoletnich

Standardy Ochrony Małoletnich zostały stworzone we współpracy z Kancelarią radcy prawnego Kingi Konopelko (http://www.edulegal.pl). Kopiowanie oraz rozpowszechnianie Standardów bez zgody autora jest zabronione i może podlegać odpowiedzialności zarówno karnej jak i cywilnej

Nasza misja

Celem wszystkich działań podejmowanych przez Centrum Kształcenia Józefosław Katarzyna Kozerska-Nowak (dalej jako Podmiot, Placówka) jest zapewnienie dzieciom i młodzieży poniżej 18 r.ż. bezpiecznego i wspierającego rozwoju środowiska. Wprowadzając Standardy Ochrony Małoletnich (dalej: Standardy), działamy zgodnie z ustawą z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich oraz innymi obowiązującymi przepisami.

Standardy traktujemy nie tylko jako wypełnienie obowiązku prawnego, ale przede wszystkim jako wyraz naszej odpowiedzialności i troski o dzieci, które są dla nas najcenniejszym dobrem. Zobowiązujemy się do stałego podnoszenia kompetencji oraz budowania relacji opartych na bezpieczeństwie, zaufaniu i wzajemnym szacunku.

1. Standardy Ochrony Małoletnich obejmują swoim zakresem cztery obszary:

1. Polityka Ochrony Małoletnich, która określa:
   1. zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników,
   2. zasady bezpiecznych relacji pomiędzy pracownikami a małoletnimi,
   3. wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone,
   4. zasady reagowania w przypadkach, gdy podejrzewa się krzywdzenie małoletniego,
   5. zasady ochrony wizerunku małoletniego i danych osobowych małoletniego,
   6. zasady bezpiecznego korzystania z Internetu, w tym z mediów społecznościowych,
   7. zasady udostępniania Standardów;
2. Pracownicy w zakresie:
   1. przestrzegania zasad bezpiecznej rekrutacji zgodnie z obowiązkiem wskazanym w ustawie;
   2. uczestnictwa w szkoleniach z zakresu Standardów i zaangażowania w tę tematykę,
3. Procedury interwencyjne w zakresie:
   1. swobodnego dostępu do procedur,
   2. udziału w szkoleniach obejmujących tematykę rozpoznawania symptomów przemocy,
   3. znajomości ośrodków zapewniających nieodpłatne wsparcie w tym zakresie;
4. Monitoring w zakresie:
   1. oceny zgodności Standardów z przepisami,
   2. oceny Standardów pod kątem aktualnych potrzeb,
   3. zasad dokumentowania z oceny podjętych działań.

2. W trosce o dobro małoletnich, Standardy Ochrony Małoletnich zostały przygotowane m.in. z uwzględnieniem:

1. Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.,
2. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.,
3. Ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
4. Ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw;
5. Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniem przestępczości na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

3. W Standardach Ochrony Małoletnich posługujemy się następującymi pojęciami:

1. Personel/Pracownik – każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, umowy wolontariatu lub umowę o staż lub w inny sposób współpracująca z nami;
2. Osoba odpowiedzialna – osoba wskazana w załączniku nr 1 jako osoba odpowiedzialna za wprowadzenie Standardów, przyjmowanie zgłoszeń, składanie zawiadomień, dokonywanie aktualizacji oraz realizację innych obowiązków opisanych w Standardach Ochrony Małoletnich;
3. Dziecko – Małoletni, tj. dziecko, które nie ukończyło 18 roku życia;
4. Rodzic/ Opiekun małoletniego (dalej jako Rodzic) – osoba, która jest uprawniona do reprezentacji dziecka, m.in. rodzic lub opiekun prawny, w tym rodzic zastępczy;
5. Przemoc – wszelkie czynności zabronione lub karalne, podejmowane względem małoletniego, w tym w szczególności polegające na ignorowaniu lub nieprzestrzeganiu Standardów przez Pracowników, Opiekunów lub innych małoletnich; czynności te mogą mieć formę m.in. psychiczną, fizyczną lub polegać na zaniedbywaniu.

Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy personelem a małoletnimi

1. Szacunek i komunikacja – zawsze kierujemy się dobrem dziecka, traktujemy je z godnością i równo, bez względu na różnice. Używamy języka dostosowanego do wieku, bez krzyku i poniżania;
2. Kontakt fizyczny – dopuszczalny tylko wtedy, gdy jest konieczny i bezpieczny (np. pomoc przy upadku, wsparcie emocjonalne), zawsze z poszanowaniem granic i zgody dziecka;
3. Bezpieczeństwo – każde dziecko ma prawo do poczucia bezpieczeństwa i ochrony przed przemocą, zaniedbaniem i innymi zagrożeniami;
4. Reagowanie – każdy sygnał krzywdzenia lub niewłaściwego zachowania wymaga natychmiastowej reakcji zgodnej z procedurą. Nie bagatelizujemy żadnych problemów;
5. Odpowiedzialność – każdy pracownik odpowiada za swoje działania i reakcje na zachowania innych. Naruszenia są dokumentowane i skutkują konsekwencjami.

Szczegółowe zasady bezpiecznych relacji pomiędzy pracownikami a małoletnimi znajdują się w załączniku nr 2.

Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy małoletnimi

6. Życzliwość – okazujemy sobie przyjaźń i wsparcie, pomagamy nowym i młodszym odnaleźć się w grupie;
7. Uczciwość – mówimy prawdę, nie plotkujemy i nie rozpowiadamy sekretów innych;
8. Wspólnota – dbamy o to, by nikt nie czuł się wykluczony;
9. Odpowiedzialność za innych – reagujemy, gdy ktoś jest krzywdzony albo wyśmiewany; nie pozostajemy obojętni.
10. Bezpieczna zabawa – nie podejmujemy zachowań ryzykownych, bawimy się i współpracujemy w sposób, który nie zagraża nam ani innym.

Szczegółowe zasady dotyczące bezpiecznych relacji pomiędzy małoletnimi znajdują się w załączniku nr 3.

1. Internet jako narzędzie nauki - dostęp do Internetu w podmiocie służy wyłącznie celom edukacyjnym (np. korzystaniu z platform językowych, oglądaniu materiałów dydaktycznych). Użycie urządzeń do innych celów jest niedozwolone.
2. Korzystanie z własnych urządzeń - w trakcie zajęć małoletni mogą używać własnych telefonów, tabletów czy laptopów tylko wtedy, gdy jest to potrzebne do nauki (np. aplikacja słownikowa).
3. Kultura w sieci - małoletni szanują się nawzajem również online – nie wysyłają obraźliwych wiadomości, nie wykluczają innych w komunikacji grupowej, nie kopiują ani nie rozpowszechniają treści bez zgody autora.
4. Bezpieczne materiały - personel przed zajęciami upewnia się, że prezentowane treści (filmy, gry językowe, ćwiczenia online) są dostosowane do wieku dzieci, wolne od reklam, przemocy i innych treści szkodliwych.
5. Reagowanie na zagrożenia - każdy sygnał o treściach niebezpiecznych (np. nieodpowiednia reklama, pop-up, cyberprzemoc) jest niezwłocznie zgłaszany personelowi. Personel informuje o tym Osobę odpowiedzialną, o której mowa w załączniku nr 1.
6. Ochrona prywatności – małoletni nie podają w Internecie swoich danych osobowych (np. adresu, numeru telefonu, szkoły, hasła dostępu), ani nie publikują swojego wizerunku w czasie zajęć bez wyraźnej zgody rodzica i personelu. Personel przypomina dzieciom o tej zasadzie.

1. Lektor ma obowiązek niezwłocznie reagować na wszelkie sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu dziecka oraz zapewnić dziecku bezpieczeństwo w danej sytuacji.
   W przypadku zgłoszenia krzywdzenia, nasz pracownik informuje biuro, które zobowiązane jest do powiadomienia Osoby odpowiedzialnej wskazanej w Załączniku nr 1 oraz udokumentowania zdarzenia.
2. Interwencja podejmowana jest zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz wewnętrzną procedurą opisaną w Załączniku nr 7 do Standardów, która obejmuje procedury związane z podejrzeniem krzywdzenia lub powzięciem informacji o krzywdzeniu małoletniego przez nasz personel, rodzica/opiekuna prawnego/ osoby trzecie lub innych małoletnich.
3. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia dziecka należy natychmiast powiadomić odpowiednie służby (112) i działać w sposób zapewniający dziecku ochronę do czasu przybycia pomocy.

1. Za wdrażanie i bieżący nadzór nad realizacją Standardów Ochrony Małoletnich odpowiada Osoba odpowiedzialna, wskazana w Załączniku nr 1. Do jej zadań należy m.in. monitorowanie przestrzegania Standardów, ich aktualizacja w związku ze zmianą przepisów prawa lub zgłoszonymi uwagami od małoletnich, rodziców/opiekunów oraz pracowników, a także przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających dziecku i podejmowanie odpowiednich działań interwencyjnych, w tym zawiadamianie organów ścigania lub sądu opiekuńczego.
2. Do obowiązków Osoby odpowiedzialnej należy także zapewnienie prawidłowego obiegu dokumentacji dotyczącej incydentów związanych z bezpieczeństwem małoletnich. Dokumenty są przechowywane w sposób uniemożliwiający dostęp osób nieuprawnionych i objęte zasadą poufności. Dostęp mogą uzyskać jedynie osoby posiadające stosowne upoważnienie.
3. Co najmniej raz na dwa lata Osoba odpowiedzialna dokonuje przeglądu i oceny Standardów w celu sprawdzenia ich skuteczności oraz dostosowania do aktualnych potrzeb dzieci i młodzieży. Ocena ta jest dokumentowana, a jej wyniki są podstawą do ewentualnych zmian w procedurach i materiałach pomocniczych.
4. Pracownicy oraz współpracownicy podmiotu uczestniczą w szkoleniach dotyczących ochrony dzieci, prowadzonych zarówno przez zewnętrznych ekspertów (np. Kancelarię radcy prawnego Kingi Konopelko, fundacje zajmujące się ochroną małoletnich), jak i wewnętrznie przez Osobę odpowiedzialną. Informacje o odbytych szkoleniach są wpisywane do Rejestru szkoleń (Załącznik nr 8).
5. Standardy Ochrony Małoletnich są dostępne dla rodziców/opiekunów oraz dzieci poprzez stronę internetową podmiotu, a także – w zależności od charakteru prowadzonej działalności – w formie papierowej w lokalu, w miejscu łatwo dostępnym dla odwiedzających. Jeżeli podmiot działa wyłącznie on-line, Standardy udostępniane są wyłącznie drogą elektroniczną

IX. Podsumowanie

Bezpieczeństwo dziecka jest fundamentem, na którym nasza szkoła opiera wszystkie nasze działania. Wiemy, że bez poczucia zaufania i ochrony nie ma prawdziwego rozwoju. Dlatego nasze Standardy nie są jedynie dokumentem – to zobowiązanie do uważności, reagowania i budowania relacji opartych na szacunku.

Wierzymy, że dzięki wspólnym staraniom – dorosłych i dzieci – możemy tworzyć przestrzeń, w której każdy małoletni ma prawo czuć się bezpieczny, ważny i traktowany z godnością.

1. Załącznik nr 1 – Osoby odpowiedzialne
2. Załącznik nr 2 – Zasady bezpiecznych relacji między personelem a małoletnimi
3. Załącznik nr 3 – Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi
4. Załącznik nr 4 – Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych małoletniego
5. Załącznik nr 5 – Zasady bezpiecznej rekrutacji i współpracy z personelem
6. Załącznik nr 6 – Oświadczenia dla Personelu
7. Załącznik nr 7 – Procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzewania krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego
8. Załącznik nr 8 – Rejestr szkoleń
9. Załącznik nr 9 – Rejestr incydentów

LISTA ZAŁĄCZNIKÓW

W tym załączniku znajdziesz proste zasady, które pomagają nam budować bezpieczne i dobre relacje między personelem a dziećmi. Chcemy, aby każde dziecko czuło się u nas bezpiecznie, szanowane i ważne.

Poniżej jasno określamy, co jest dozwolone, a co absolutnie niedopuszczalne w kontaktach dorosłych z dziećmi.

Zasady te są obowiązkowe dla wszystkich pracowników, współpracowników, wolontariuszy i każdej osoby dorosłej, która ma kontakt z dziećmi w ramach naszej działalności (dalej jako pracownik, personel)

Sprawdź nasze zasady:

1. Bezpieczna komunikacja

Każde dziecko ma prawo być wysłuchane, rozumiane i traktowane z szacunkiem. Komunikacja bez przemocy jest podstawą naszych relacji.

Zasady:

Jesteśmy świadomi, że każde dziecko ma prawo wyrażać swoje zdanie i emocje, nawet jeśli różnią się one od naszych oczekiwań.

2. Kontakt fizyczny

Każde dziecko ma prawo do bezpieczeństwa i poszanowania swoich granic. Żadna forma przemocy fizycznej, psychicznej czy emocjonalnej nie jest dopuszczalna.

Zasady:

Jesteśmy świadomi, że:

3. Ochrona dziecka w sytuacjach zagrożenia

Każde dziecko ma prawo do wsparcia, gdy spotyka je coś trudnego.

Zasady:

Jesteśmy świadomi, że:

4. Odpowiedzialność

Każdy dorosły, który pracuje z dziećmi, ponosi odpowiedzialność za swoje zachowanie i przestrzeganie zasad. To nie jest kwestia wyboru – to obowiązek wynikający zarówno z prawa, jak i naszej wspólnej troski o bezpieczeństwo dzieci. Odpowiedzialność oznacza, że wszyscy jesteśmy rozliczani z tego, jak traktujemy dzieci i jak reagujemy w sytuacjach zagrożenia.

Zasady:

Jesteśmy świadomi, że:

Chcemy, aby każde dziecko czuło się bezpiecznie także w kontaktach z rówieśnikami. Przyjazne relacje oparte na szacunku, współpracy i życzliwości są równie ważne jak nauka czy zabawa, dlatego ustalamy jasne zasady, które pomagają wszystkim budować atmosferę bezpieczeństwa i zaufania. Sprawdź jakie zasady obowiązują w relacjach między dziećmi.

1. Życzliwa komunikacja, szacunek i równe traktowanie

Słowa mają ogromną moc – mogą budować albo ranić, dlatego w naszej społeczności dbamy o to, by język był przyjazny i wspierający. Różnice między nami są wartością, a nie powodem do odrzucenia.

Zasady:

2. Wsparcie i rozwiązywanie sporów

Każdy z nas może czasem potrzebować pomocy – zwłaszcza wtedy, gdy wydarzy się coś trudnego, także w relacji z innymi dziećmi. Pamiętaj, że reagujemy, gdy ktoś jest krzywdzony, dlatego możesz do nas zgłosić się wtedy gdy potrzebujesz wsparcia.

Zasady:

3. Odpowiedzialność i dbanie o wspólne dobro

Każdy z nas ma wpływ na to, jak wygląda nasze otoczenie i relacje. Dbając o siebie, innych i wspólną przestrzeń, budujemy społeczność, w której wszyscy czują się bezpiecznie.

Zasady:

Ochrona wizerunku i danych osobowych dzieci to nasz obowiązek wynikający zarówno z prawa (m.in. RODO, ustawa o ochronie danych osobowych), jak i z troski o bezpieczeństwo i dobro najmłodszych. Każde utrwalenie obrazu, głosu czy informacji o dziecku wymaga szczególnej ostrożności, transparentności oraz poszanowania jego praw – w tym prawa do prywatności i podmiotowego traktowania.

Dlatego kierujemy się poniższymi zasadami:

I. Zasady ogólne

II. Zasady etyczne i praktyczne

III. Zasady dla pracowników i współpracowników

IV. Zasady przechowywania i bezpieczeństwa danych

Zapewnienie dzieciom i młodzieży bezpieczeństwa wymaga, aby osoby zatrudniane lub współpracujące z nami były odpowiednio przygotowane i zweryfikowane pod kątem kwalifikacji, wartości oraz predyspozycji do pracy z małoletnimi. Proces rekrutacji i dalszej współpracy odbywa się z zachowaniem przepisów prawa oraz niniejszych Standardów ochrony małoletnich.

I. Rekrutacja personelu

II. Przygotowanie i wdrożenie pracowników

OŚWIADCZENIE PRACOWNIKA dotyczy każdego pracownika

OŚWIADCZENIE O STOSOWANIU SIĘ DO STANDARDÓW

………………

(czytelny podpis, data, miejscowość)

OŚWIADCZENIE O KRAJACH ZAMIESZKANIA dotyczy każdego pracownika

….......................................................................

(czytelny podpis, data, miejscowość)

OŚWIADCZENIE O NIEKARALNOŚCI (w przypadku braku rejestru)

…............................................................

(czytelny podpis, data, miejscowość)

Interwencja w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa dziecka

Zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa oznacza gotowość do reagowania zawsze, gdy istnieje podejrzenie, że dziecko może doświadczać przemocy, zaniedbania lub innych form krzywdzenia. Każdy sygnał traktujemy poważnie – naszym obowiązkiem jest weryfikacja i podjęcie działań chroniących dziecko.

Interwencja przebiega z zachowaniem zasady: dziecko w centrum uwagi.

Czym jest krzywdzenie dziecka? Najważniejsze informacje

Krzywdzeniem dziecka określamy wszelkie działania lub zaniechania osób dorosłych bądź rówieśników, które naruszają jego prawa, wolności, dobra osobiste albo zakłócają jego rozwój. Może ono przybierać formę czynu zabronionego, ale także zaniedbania czy długotrwałego braku troski.

W praktyce oznacza to zarówno przemoc i wykorzystywanie, jak i sytuacje, w których dziecko nie otrzymuje wsparcia i opieki, do jakiej ma prawo.

Podstawowe formy krzywdzenia:

1) Przemoc fizyczna

Każde działanie lub zaniechanie, które powoduje u dziecka obrażenia ciała, ból albo realne zagrożenie zdrowia i życia. Przemoc fizyczna może mieć charakter incydentalny lub powtarzający się. Sprawcą może być rodzic, opiekun, osoba odpowiedzialna za dziecko albo inna osoba.

2) Przemoc psychiczna

Polega na długotrwałych zachowaniach raniących emocjonalnie i obniżających poczucie własnej wartości dziecka. Przejawia się m.in. brakiem wsparcia emocjonalnego, wrogością i odrzuceniem, lekceważeniem granic i indywidualności dziecka, demoralizacją oraz narażaniem na bycie świadkiem przemocy

3) Przemoc seksualna i wykorzystywanie

To angażowanie dziecka w czynności o charakterze seksualnym – zarówno z kontaktem fizycznym, jak i bez niego (np. ekshibicjonizm, rozmowy o treści erotycznej, komentowanie wyglądu, udostępnianie pornografii, grooming). Każdy kontakt seksualny z osobą poniżej 15 roku życia stanowi przestępstwo.

4) Zaniedbywanie

Niezapewnienie dziecku podstawowych potrzeb – zarówno fizycznych, jak i emocjonalnych czy edukacyjnych. Może być incydentalne, ale najczęściej ma charakter przewlekły.

5) Przemoc rówieśnicza (bullying)

To powtarzające się, intencjonalne działania rówieśników, które mają na celu wyrządzenie krzywdy dziecku słabszemu lub znajdującemu się w gorszej pozycji. Może przybierać różne formy: werbalną (wyzywanie, poniżanie, grożenie, nadawanie przezwisk, rozsiewanie plotek), fizyczną (podkładanie nóg, bicie, blokowanie przejścia, popychanie, szczypanie, plucie), relacyjną (izolowanie w zabawie, nastawianie innych przeciwko dziecku, ignorowanie, wykluczanie z grupy, manipulowanie przyjaźnią), materialną (kradzieże, wymuszanie pieniędzy, niszczenie własności dziecka, „pożyczanie” bez oddawania), cyberprzemoc (, tworzenie fałszywych profili podszywających się pod dziecko, obraźliwe wiadomości, publikowanie kompromitujących treści w sieci, wykluczanie z grup online, rozsyłanie memów ośmieszających dziecko), przemoc o podłożu seksualnym (dotykanie, kierowanie uwag i komentarzy o charakterze seksualnym, przymuszanie do czynności seksualnych, przesyłanie niechcianych treści erotycznych), przemoc wynikającą ze stereotypów i norm płciowych (np. w relacjach romantycznych rówieśników: kontrolowanie poprzez telefon, ośmieszanie partnera/partnerki, wywieranie presji w związku, wykluczanie ze względu na nieprzestrzeganie ról płciowych).

Procedura podejmowania interwencji

1. Rozpoznanie krzywdzenia/ podejrzenia krzywdzenia i zapewnienie bezpieczeństwa

2. Plan wsparcia i powiadomienie odpowiednich instytucji

3. Dokumentowanie działań

Lista materiałów dodatkowych oraz ważnych miejsc wsparcia dla dziecka

WAŻNE NUMERY KONTAKTOWE:

CZAT RZECZNIKA PRAW DZIECKA przeznaczony dla małoletnich: CZAT

OŚRODKI WSPARCIA:

W zależności od potrzeb, pomoc można uzyskać w następujących podmiotach: